buồn bã
Định nghĩa
- Tính từ:
- Cảm thấy không vui, có tâm trạng nặng nề, ủ dột, thường do một sự việc không như ý hoặc mất mát gây ra: "buồn bã" diễn tả trạng thái tâm lý tiêu cực, sâu sắc hơn "buồn" thông thường, thường đi kèm với vẻ mặt hoặc không khí ảm đạm.
- Gợi lên cảm giác ảm đạm, thiếu sinh khí: "buồn bã" cũng có thể dùng để miêu tả khung cảnh, âm thanh tạo ra cảm giác u sầu, não nề.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Cô ấy có vẻ mặt buồn bã sau khi nghe tin. (Cô ấy có vẻ mặt buồn bã sau khi nghe tin.)
- Tiếng mưa rơi tí tách nghe thật buồn bã. (Tiếng mưa rơi tí tách nghe thật buồn bã.)
- Cảnh hoàng hôn nơi đây trông thật buồn bã. (Cảnh hoàng hôn nơi đây trông thật buồn bã.)
Các cách sử dụng nâng cao
"buồn bã trong lòng": cảm thấy buồn một cách thầm kín, sâu trong nội tâm.
- Dù cười nói bên ngoài nhưng cô ấy vẫn buồn bã trong lòng. (Dù cười nói bên ngoài nhưng cô ấy vẫn buồn bã trong lòng.)
"nỗi buồn bã": (danh từ hóa) chỉ cảm giác, tâm trạng buồn bã.
- Nỗi buồn bã ấy cứ đeo bám anh suốt mấy ngày qua. (Nỗi buồn bã ấy cứ đeo bám anh suốt mấy ngày qua.)
Biến thể và từ gần giống
- Buồn (tính từ): có tâm trạng không vui (nghĩa rộng và phổ biến hơn, mức độ có thể nhẹ hơn "buồn bã").
- Sầu não (tính từ): buồn đến mức đau khổ, bi ai (mức độ mạnh hơn "buồn bã").
- U sầu (tính từ): buồn một cách trầm lặng, kéo dài.
- Ảm đạm (tính từ): thường dùng cho cảnh vật, không khí gợi nên sự buồn bã.
Từ đồng nghĩa
- Buồn rầu: buồn và lo lắng, phiền muộn.
- Não nề: buồn đến mức nặng nề, chán nản.
- Thê lương: (thường cho cảnh vật) buồn đến mức gợi cảm giác lạnh lẽo, cô quạnh.
Từ trái nghĩa
- Vui vẻ: có tâm trạng tốt, hứng khởi.
- Hân hoan: vui mừng, phấn khởi.
- Rạng rỡ: tươi sáng, thể hiện niềm vui (thường cho gương mặt).
Thành ngữ, cụm từ liên quan
Mặt mày buồn bã: vẻ mặt thể hiện rõ sự không vui, chán nản.
- Cậu bé ngồi một góc với mặt mày buồn bã. (Cậu bé ngồi một góc với mặt mày buồn bã.)
Buồn bã thê thảm: buồn đến mức đáng thương, tội nghiệp.
- Câu chuyện kết thúc khiến ai nấy đều buồn bã thê thảm. (Câu chuyện kết thúc khiến ai nấy đều buồn bã thê thảm.)